مدرسه از مهم ترین نهادهاى اجتماعى، تربیتى و آموزشى و اصلى ترین رکن تعلیم و تربیت است که به منظور تربیت صحیح دانش آموزان در ابعاد دینى، اخلاقى، علمى، آموزشى، اجتماعى و کشف استعدادها و هدایت رشد متوازن روحى و معنوى و جسمانى آنان تأسیس و اداره مى شود.

اثرپذیری نوجوانان از فضای فیزیکی، روانی و آموزشی مدرسه

مدرسه موسسه ای اجتماعی است که یک دانش آموز در سطوح متعدد اجتماعی، اقتصادی، هوشی و سنی با دیگر دانش آموزان و افراد برخورد کرده و ضمن هماهنگی خود را به سلاح علم مجهز نموده و در کنار آن صفات لازم تکاملی را نیز به تدریج می آموزد. لحظاتی را که کودک در مدرسه سپری می نماید از مهم ترین و حساس ترین لحظات زندگی او می باشد. فضای مدرسه تحت تأثیرعناصرگوناگونی از قبیل معلم، مدیر، ناظم، مستخدم، مسئول تربیتی و همکلاسی ها قرار داردکه همه آنان می توانند برای دانش آموزان الگو و سرمشق باشند و درشکل گیری ابعاد روحانی آنان ایفای نقش نمایند.

کودکان بیشتر از افراد بزرگتر تحت تأثیر قرار می گیرند، چراکه بزرگترها قادرند بین بعضی امور و کارها امتیاز و فرقی قائل شوند در صورتی که کودک به دلیل عدم علم کافی و بدون مطالعه و ارزیابی از تمام اعمال و رفتار و گفتار دیگران، الگوبرداری می نماید؛ کودک به درستی یا نادرستی، خوب یا بد، نفع یا ضررگفتار و کردار نمی اندیشد، بلکه فقط برای او مهم این است که اعمال، گفتارها و رفتارها را به عنوان یک قانون حتمی بپذیرد. فضای فیزیکی روانی و آموزشی مدرسه از جمله مسایلی است که می تواند بازتاب مهم و قابل توجهی بر ساختار رشد و تکامل ذهنی و فکری و نیز خلاقیت و سلامت روان دانش آموزان داشته باشد و به عنوان زیربنایی از بنیادهای حرکت اجتماعی فردای دانش آموزان مورد نظر قرار گیرد.

نوع بینش ها، اطلاعات، عقاید و آرزوهای محیط درس و مدرسه و مربیان و مسئولان سازنده ایمان کودک است. درمحیط مدرسه باید عوامل اخلاقی نظیر پاکدلی، پاکبازی، صداقت و راستگویی، گذشت و فداکاری، استقامت و شکیبایی، انصاف و عدالت حکم فرما باشد، تا شخصیت و عالم درون کودکی با این عوامل حسنه عجین شود و به صورت خوی و عادت در وجود او بروز نماید.

الگوپذیری نوجوانان از مسئولین و معلمان مدرسه

نقش معلم در سازندگی یا ویرانی بنای اخلاقی کودکان بسیار دارای اهمیت است. معلم از یک نظر قهرمان کودک است و مورد قبول شاگرد. براین اساس همه افعال و اقوالش برای طفل حجت است. او رهبر علمی کودک است و باید الگوی اخلاق، نظافت، حسن برخورد و راه و رسم درست او باشد.

نفوذ معنوی معلم در بین شاگردان به قدری ریشه دارد که با اعمال و رفتار خود به الگو و سرمشق برای کودکان تبدیل می شود. کودکان و نوجوانان از تک تک اشارات و حرکات و نحوه گفتار و مثال ها و واژه هایی که معلم به کار می برد، تأثیر می پذیرد. کودک از روش کار مسئولان مدرسه، نحوه اعمال انضباط آنان، برخورد آنان با شاگردان، تشویق ها و تنبیه ها و قدرت جاذبه و دافعه آنان تأثیر می پذیرد. معلم یا مربی وظیفه داردکه از لحاظ رفتار همراه با مهر و محبت و نحوه تربیت شایسته، نقش یک ولی را ایفا نماید.

ارتباط موثر خانواده و نهاد آموزشی مدرسه

باتوجه به میزان حضور بچه ها در مدرسه، عوامل و دست اندرکاران آن ازجمله معلم بر تأثیرپذیری کودک نقش بسزایی دارند. از آن جایی که بچه ها بیشتر وقت خود را در دوران تحصیل در مدرسه سپری می کنند، نقش تربیتی خانه و خانواده در این مدت کم می شود، اما نکته حائز اهمیت در این میان رابطه والدین بامدرسه است که هرچه این ارتباط بیشتر و محکم تر باشد، تربیت دانش آموزان بهتر و اصولی تر می گردد.

برای تربیت و سازندگی کودک وحدت خانواده و نهاد آموزشی مدرسه کودک لازم و ضروری است، چرا که وابستگی کودک به مادر و خانواده از یک سو و آشنایی و وابستگی از سوی دیگر ضرورت دارد تا وحدت بین این دو نهاد پدید آید. از علل ویرانی کودک عدم توجه، و عدم وجود ارتباط بین خانه و دستگاه آموزش است. وجود اتحاد کامل بین این دو نهاد می تواند، سببی برای ایجاد استحکام تربیت و آرامش کودک باشد. این خطا و اشتباه است که والدین بار سنگین تربیت را بردوش مدرسه قرار دهند و یا مدرسه به گمان اینکه والدین کاملاً به وظیفه خود آشنا هستند، ازکار سازندگی دست بردارند.

منبع: بیتوته

 

برای بعضی ها بیشتر شبیه یک مسابقه دو است؛ آن هم دوی استقامت. همان که باید حسابی خودت را آماده کرده باشی. همان که باید بدوی و خسته نشوی. همان که خیلی ها به خط پایانش نمی رسند و آن هایی هم که از خط پایان عبور می کنند، حسابی از نا و نفس افتاده اند. مقصود از این شبه مسابقه، همان ماجرای قدیمی انتخاب بهترین مدرسه و ثبت نام دانش آموز است.
 
همان که با تعطیلی مدرسه ها آغاز می شود و پدر و مادرها باید در کنار هزار و یک کار دیگر، از صبح تا شب بدوند و بگردند و تلاش کنند تا یک مدرسه مناسب و باب میل خود و جیبشان  ـ البته از نگاه خودشان ـ بیابند و تازه وقتی مدرسه پیدا شد، باید آن دویدن اساسی ـ مانند صد متر آخر مسابقه ـ را شروع کنند تا با صد اما و اگر و شاید، فرزند دلبندشان را در آن مدرسه خوشنام و نشان، ثبت نام کنند.
 
معیارها متفاوت است
بعضی ها فقط می خواهند مدرسه نزدیک به خانه شان باشد و موضوع دیگری برایشان مطرح نیست، اما گروهی هم هستند که تا از چند و چون فعالیت های آموزشی و تربیتی معلم ها و مربیان سر درنیاورند، دلشان آرام نمی گیرد. برخی هم به امکانات و فضای مناسب آموزشی توجه بیشتری نشان می دهند و گروهی از والدین ترجیح می دهند مدرسه ای را برای ثبت نام انتخاب کنند که خیلی به دانش آموزان سخت نگیرد.
 
بنابراین باید گفت معیارهای انتخاب مدرسه خوب، بسیار متفاوت است و موردی که از نظر برخی مثبت به حساب می آید، برای گروهی دیگر امتیازی منفی تلقی می شود.
 
دکتر پروین ناظمی، روانشناس با اشاره به این موضوع، می گوید: معیارهای انتخاب مدرسه، در مقاطع تحصیلی مختلف با یکدیگر تفاوت دارد و والدین باید با توجه به نیازهای کودک و نوجوان، بهترین مدرسه را انتخاب کنند.
 
این روانشناس توضیح می دهد:
در دوره دبستان یکی از مهم ترین معیارها برای انتخاب مدرسه، فضایی است که در اختیار دانش آموزان قرار می گیرد تا آن ها بتوانند آزادی عمل، تحرک و جنب وجوش کافی داشته باشند. بنابراین مهم است به این موضوع هم توجه داشته باشیم که دانش آموزان دبستانی باید  زنگ ورزش یا تفریح، فضا و امکانات مناسبی در اختیار داشته باشند. علاوه بر این، معلم کلاس اول دبستان نیز نقش بسیار مهمی در ادامه فعالیت های آموزشی کودک دارد و می تواند انگیزه ادامه تحصیل را در وجود او شکل دهد یا به آن ضربه بزند.

 محمد الهی نیز با تأکید بر نقش معلم پایه اول، یادآور می شود: نقش معلم در سال اول دبستان بسیار مهم است، زیرا اگر دانش آموز در این سال، معلم خوبی داشته باشد جذب درس و مدرسه خواهد شد و حتی تا پایان دوره تحصیلش هم او را به یاد خواهد داشت.
 
او معتقد است در مقاطع بالاتر، به تدریج کادر اداری و مدیریتی مدرسه اهمیت بیشتری پیدا می کند، زیرا اگر بهترین معلم ها و دبیران در مدرسه ای حضور داشته باشند که مدیریت خوب و یکپارچه ای ندارد، روند آموزشی و تربیتی دانش آموز دچار آسیب خواهد شد، اما مدیریت قوی می تواند یک کادر معمولی را هم با برنامه ریزی و هماهنگی به خوبی پیش ببرد و نتایج خوبی برجای گذارد.
 
دکتر ناظمی درخصوص معیارهای والدین می افزاید: یکی دیگر از نکات مهم  انتخاب مدرسه مناسب در دوره دبستان، نزدیک بودن مدرسه به خانه است. زیرا کودکان در سال های نخست تحصیل توانایی بیدار شدن صبح خیلی زود را ندارند و در مسیر طولانی خانه تا مدرسه خسته و دلزده می شوند. 

 

 
با وجود این، بسیاری از پدر و مادرها به اشتباه تصور می کنند اگر فرزندشان به مدرسه خوبی برود که تا خانه شان فاصله زیادی دارد، بهتر است، اما چنین شیوه ای از نظر کارشناسان توصیه نمی شود.

این روانشناس به دانش آموزانی اشاره می کند که دوره دبستان را پشت سر گذاشته اند و می خواهند وارد مقاطع بالاتر شوند و می گوید: در این سنین هدایت و پرورش روحی، روانی و اخلاقی دانش آموزان اهمیت بیشتری پیدا می کند و با توجه به این که آن ها در سنین بلوغ هستند، پایه رفتارهای صحیح، عزت نفس و اعتماد به نفس شان در همین دوره شکل می گیرد. بنابراین نحوه برخورد مسئولان مدرسه و شرایطی که برای دانش آموزان ایجاد می شود در این باره بسیار مهم است.

 از طرفی، پدر و مادرهایی که می خواهند فرزندشان را ثبت نام کنند معمولا شناخت دقیق و درستی از کادر اداری و معلم های مدرسه ندارند و به همین دلیل ممکن است فقط با دیدن فضا و ساختمان، حیاط و امکانات فیزیکی مدرسه در این مورد تصمیم بگیرند.

 الهی با اشاره به این موضوع، می گوید: اگر پدر و مادرها بخواهند کمی تخصصی تر در این باره تصمیم گیری کنند، می توانند با والدین کسانی که در همان مدرسه درس خوانده یا می خوانند، صحبت کرده و نظر آن ها را جویا شوند تا بتوانند درخصوص وضع علمی و رفتار معلم ها و کادر اداری اطلاعات به نسبت درستی به دست آورند.

 این کارشناس آموزشی بر این باور است که نوع رفتار، سابقه، مهارت و تجربه کادر ادرای و مدیریتی مدرسه اهمیت زیادی دارد. اولیای دانش آموزانی که از مقطعی به مقطع بالاتر می روند نیز به گفته وی، معمولا از کادر مدرسه قبلی شان مشورت می گیرند و براساس نظر آن ها که مورد اعتمادشان هستند، تصمیم گیری می کنند.
 
آموزش و پرورش در کنار هم
این روزها در بیشتر مدارس، تأکید و توجه زیادی به موضوع آموزش فشرده و سنگین درسی می شود و بسیاری از والدین هم طرفدار چنین برنامه هایی هستند. در صورتی که به گفته دکتر ناظمی، تمام این برنامه ها باید براساس شرایط روحی دانش آموز و توانایی هایش طراحی شود تا او را خسته و دلزده نکند. یادمان باشد چنین برنامه های سنگین و سختی، انگیزه درس خواندن را از دانش آموزان و به خصوص دبستانی ها می گیرد.

 

گرفته شده از سایت بیتوته.

نوجوانان بسیاری وجود داشته که به دلایل مختلفی درس خواندن را امری بیهوده می دانند ؛ به همین دلیل تصمیم به ترک تحصیل می گیرند . برخی دیگر از دانش آموزان ممکن است به فکر کار ، فعالیت و همچنین کسب درآمد باشند و یکباره مدرسه نرفته و درس را کنار بگذارند . امروزه خوشبختانه فرار از مدرسه دانش آموزان نسبت به گذشته تا حدودی کاهش پیدا کرده است ؛ با وجود این همچنان در سراسر دنیا شاهد ترک تحصیل اغلب دانش آموزان هستیم . حتی ممکن است یکی از نگرانی های والدین ترک تحصیل نوجوانان بوده که عقیده آن ها درس خواندن ارزشی ندارد . ترک تحصیل افراد نه تنها بر فرد بلکه بر خانواده و همچنین جامعه زیان بار بوده ؛ در نتیجه پیامدهای بلند مدتی خواهد داشت . به همین دلیل لازم است پیش از تصمیم به ترک تحصیل نوجوانان چاره ای بیاندیشید . این مقاله را از سایت هیوا گروپ برای شما تهیه کرده ایم

علت های مختلف ترک تحصیل

سن فرار از مدرسه و ترک تحصیل بسته به شرایط فرد و همچنین ویژگی های شخصیتی و روحیات او داشته ؛ به همین دلیل نمی توان گفت سن مشخصی وجود دارد . اما طبق تحقیقات انجام شده سن خروج از مدرسه اغلب در سن 18 سالگی بوده و ممکن است به یکی از دلایل زیر ارتباط داشته باشد 

مشکلات مالی

گاهی ممکن است فرد به دلیل فشارهای مالی و یا حتی فقر ؛ مدرسه و دانشگاه را رها کرده و به دنبال کسب درآمد باشد . فشارهای مالی و اقتصادی در زندگی فرد سبب خواهد شد فرد و یا حتی خانواده او توانایی فراهم کردن شرایط تحصیل را نداشته و او نتواند به مدرسه یا دانشگاه برود . گاهی نیز ممکن است خود فرد تصمیم به اشتغال پیدا کرده و درس و دانشگاه را هرچه زودتر رها کند ؛ دلیل دیگر آن ممکن است افزایش بیکاری در بین تحصیل کرده ها بوده باشد که فرد به این دلیل از درس خواندن وادامه تحصیل کناره گیری کند.

مشکلات فرهنگی

فقر فرهنگی و یا کمبود فرهنگ همچنان در برخی از مناطق بیداد می کند ؛ به طوری که حتی درس خواندن و ادامه تحصیل را امری بیهوده تلقی می کنند . البته لازم است بدانید که چنین تصوراتی اغلب در مناطق روستایی دیده شده و در شهر به ندرت دیده می شود . در روستاها اغلب فرزندان خود را مجاب به ترک تحصیل کرده ؛ در واقع دلیل آن ها برای ترک تحصیل پسران تنها کار کردن و کمک به پدر بوده و برای دختران نیز ازدواج و تشکیل خانواده می باشد .

مشکلات شخصی

در برخی از مواقع ممکن فرد به این نتیجه برسد که ترک تحصیل کند ؛ اما سوال اینجاست که چطور او به این نتیجه رسیده است؟  اغلب نوجوانان ممکن است رویای پولدار شدن داشته و به همین خاطر درس و مدرسه را رها کرده و به دنبال کار کردن باشند . برخی دیگر نیز ممکن است به دلیل ضعف تحصیلی و اجبار برای خواندن یک پایه تکراری ، زده شده باشند . در مقابل برخی دیگر نیز وجود دارند که به دلیل مشکلات خانوادگی و تنش در محیط زندگی شان از درس خواندن دلسرد شده باشند .

مشکلات آموزشی

سیستم آموزشی می تواند بسیار تاثیر گذار در موفقیت های تحصیلی ، شکست های تحصیلی و همچنین ترک تحصیل داشته باشد . در برخی از موارد کمبود امکانات آموزشی در کاهش انگیزه دانش آموزان و در نتیجه ترک تحصیل آن ها بسیار موثر می باشد . یکی از مشکلات شایع در سیستم آموزشی محدود کردن دانش آموزان ، ممنوع کردن خلاقیت آن ها و همچنین شنونده بودن آن ها می باشد ؛ مدرسه رفتن دانش آموزان تنها به معنی شنونده بودن آن ها بوده به طوریکه کلاس درس به عنوانی یک سخنرانی صورت گرفته و دانش آموز تنها باید گوش کند .

روش های مختلف پیشگیری از ترک تحصیل

همانطور که گفتیم ترک تحصیلی افراد می تواند دلایل مختلفی داشته باشد که گاه ممکن است این مشکلات را حل کرد و همچنین از فرار از مدرسه نوجوانان پیشگیری کرد . در ادامه برخی از روش های مختلف ترک تحصیل نوجوانان را بیان خواهیم کرد 

فرهنگ سازی

همانطور که می دانید در روستا و مراکز محروم سن ازدواج دختران و کار کردن پسرها پایین بوده ؛ در نتیجه لازم است این فرهنگ سازی انجام شده تا بتوان از ترک تحصیل آن ها جلوگیری کرد .

برطرف کردن عیوب سیستم آموزشی کشور

زمانی که دانش آموز تنها در مدرسه نقش شنونده را ایفا نکرده و توانایی ارائه عقیده های خود را داشته باشد ؛ نه تنها به خلاقیت او کمک خواهد کرد بلکه به درس خواندن و تحصیلات نیز علاقه پیدا خواهد کرد.

مشاوره های فردی و انگیزشی

در برخی از موراد نوجوانان بدون داشتن مشکلات خانوادگی و یا حتی مالی ، تنها به تصمیم خودشان تصمیم به ترک می گیرند ؛ که لازم است برای جلوگیری از ترک تحصیل آن ها مشاوره های فردی و انگیزشی شوند .

کمک های مالی

همان طور که گفتیم یکی از دلایل شایع ترک تحصیل و کار کردن نوجوانان ؛ مشکلات اقتصادی آن ها می باشد . در نتیجه لازم است که مسئولین به خانواده های ضعیف و همچنین مناطق محروم کمک کرده و یا هزینه های تحصیل آن ها مانند خرید لوازم تحریر را کاهش دهند .

نقش خانواده

همانطور که می دانید خانواده نزدیکترین اعضا به فرد بوده ؛ در نتیجه در نوع تربیت ، ویژگی های روحی و روانی و همچنین تصمیم های فرد بسیار تاثیرگذار خواهند بود . لازم است خانواده شرایط روانی و با ثباتی را برای نوجوانان فراهم کرده تا به ترک تحصیل فکر نکنند .

در نهایت

ترک تحصیل نوجوانان به هر دلیلی عواقب مختلفی خواهد داشت که بی شک بسیاری از افراد به آن بی توجه هستند ؛ ازدواج زود هنگام دخترها و فرار از مدرسه آن ها سبب خواهد شد نسلی از مادران بی تجربه در جامعه افزایش پیدا کنند . همچنین کار کردن زودهنگام پسرها سبب خواهد شد که آن ها بدون شناخت هویت خود و یا حتی لذت بردن از بهترین دوران های خود ؛ درگیر مشکلات اقتصادی و حتی اجتماعی نیز شوند .

شبکه ها و رسانه های اجتماعی این روزها به شدت در زندگی ما نفوذ کرده اند و به هیچ عنوان نمی توان نقش آن ها را در انجام امور روزانه، ارتباط با دوستان، آشنایان و به نوعی با همه افراد نادیده گرفت. اما آیا این رسانه ها روی عملکرد مغز کاربران و پردازش اطلاعات و استدلالات علمی آن ها مؤثر خواهند بود؟

ساعت ها وقت گذراندن با گوشی هوشمند و گشت وگذار در فضای مجازی و گپ زنی و تعامل با دوستان و گم شدن میان انبوهی از اخبار و اطلاعات، باعث فاصله گرفتن کاربران از دنیای واقعی شده، و گاه حس می شود که قسمت هایی جدی از زندگی شخصی افراد، فدای زندگی مجازی شان می شود. ساعات اولیه صبح و نشستن در مترو، اتوبوس و تاکسی برای رسیدن به محل کار، بعد از صرف یک وعده غذایی، چند دقیقه ای استراحت در میان کار و یا بسیاری از فرصت های کوتاه در زندگی ما مجالی برای مراجعه برای به شبکه های اجتماعی و مشاهده پست دوستان، آشنایان و یا صفحاتی که آن ها را دنبال می کنیم، شده اند.

امروزه حتی در انجام امور کاری، دانشگاهی و علمی نیز نیازمند شبکه های اجتماعی هستیم و بسیاری از ارتباطات بین همکاران، اساتید و دانشجویان در این بستر صورت می گیرد. شبکه های اجتماعی باعث شدند که انتقال اطلاعات بسیار آسان تر از قبل صورت بگیرد؛ چرا که هم زمان می توان نوشت، صحبت کردن و حتی فیلم، عکس و داده هایی را به اشتراک گذاشت.

اما با وجود این امکانات گسترده شبکه های اجتماعی برای برقراری ارتباط، آیا شبکه های اجتماعی باعث می شوند ما در مباحث علمی، بتوانیم پیشرفت کنیم و یا اینکه صرفاً باعث دید سطحی ما در برخورد با آن ها می شوند؟

 به تازگی گروهی از محققان در دانشگاه شهر میلان ایتالیا تحقیقاتی را در این مورد انجام داده اند که نشان می دهد دانش آموزانی که برای مطالعه از وب سایت ها، اینترنت و شبکه های اجتماعی استفاده می کنند در بلندمدت دچار افت تحصیلی بیشتری نسبت به دیگران می شوند. نتایج به دست آمده در این تحقیق نشان می دهد که این دسته از دانش آموزان ۴۰ درصد بیشتر از دیگران در معرض افت تحصیلی و کاهش درک عمیق از مطالب قرار می گیرند.

این گروه در تحقیقات خود در طول دو سال تحصیلی از ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸، وضعیت ۱۵۰۰ دانش آموز دبیرستانی از ۷۰ مرکز آموزشی مختلف را بررسی کردند. در پژوهش صورت گرفته مشخص شد که در حدود ۲۵ تا ۴۰ درصد از دانش آموزانی که از شبکه های اجتماعی(در این تحقیق شبکه اجتماعی توییتر به عنوان مبنا در نظر گرفته شده است) بیشتر استفاده می کنند، در دوران تحصیل خود دچار افت آموزشی و تحصیلی محسوسی می شوند.

نکته حائض اهمیت این تحقیق اینجا است که برخی از دانش آموزانی که اعلام کرده اند از توییتر برای انجام مباحث علمی استفاده می کنند نیز در سطح پایین تری از همکلاسی های خود قرار دارند که همین مباحث را به صورت سنتی انجام می دهند. همچنین این دسته از دانش آموزان قدرت مباحثه، استدلال و نتیجه گیری علمی پایین تر دارند.

سال گذشته جک دورسی، مدیر عامل توییتر اعلام کرد که تیم تحت هدایت او در حال توسعه بستری سیستماتیک برای کمک به تبدیل شدن این شبکه اجتماعی به محلی برای انجام بحث های سالم تر، مکالمات و تفکرات انتقادی و چالشی است. با وجود تحقیقاتی مانند آنچه گروه ایتالیایی انجام داده اند شاید بهتر باشد که در توسعه این طرح جک دورسی و پروژه های مشابه بازنگری شود و نحوه تعامل کاربران و به خصوص کودکان و نوجوانان با این شبکه ها نیز تغییر یابد.